Kunnen onderdrukte emoties lichamelijke klachten veroorzaken?

Een knoop in je maag. Een versnelde hartslag voor een spannend gesprek. Blozen wanneer je je schaamt. Trillende handen wanneer je zenuwachtig bent.

We vinden het heel normaal dat emoties invloed hebben op ons lichaam. Iedereen herkent dat gevoelens zich lichamelijk kunnen uiten.

Toch vinden veel mensen het lastig om zich voor te stellen dat emoties ook een rol kunnen spelen bij langdurige lichamelijke klachten. Dat is begrijpelijk. Zeker wanneer je klachten echt zijn, intens kunnen voelen en je dagelijks leven beperken.

De invloed van emoties op het lichaam

Wanneer we denken aan stress, denken we vaak aan een druk leven, spanning op het werk of te weinig rust. Maar stress is veel breder dan dat. Ook langdurige spanning, ingrijpende ervaringen, jezelf aanpassen, perfectionisme, altijd sterk willen zijn of emoties weinig ruimte geven, kunnen invloed hebben op hoe je lichaam functioneert.

Vaak gebeurt dit zonder dat we ons daar bewust van zijn.

Veel mensen hebben al jong geleerd om bepaalde gevoelens weg te stoppen. Misschien omdat boosheid niet werd gewaardeerd of omdat verdriet niet welkom voelde.

Dat zijn vaak geen bewuste keuzes. Het zijn manieren waarop we ons hebben aangepast en die op een bepaald moment helpend zijn geweest.

Maar wat gebeurt er wanneer emoties jarenlang geen ruimte krijgen?

De Limbische Verklaring

Stressortherapie is ontwikkeld door Marten Klaver, arts met een achtergrond in de neurologie en psychiatrie.

Tijdens zijn werk zag hij dat sommige patiënten met langdurige klachten verbeterden wanneer zij emoties beter konden toelaten. Rond dezelfde periode deed de Amerikaanse revalidatiearts Dr. John E. Sarno vergelijkbare observaties bij mensen met chronische klachten. Deze ervaringen vormden voor Klaver aanleiding om zich verder te verdiepen in de relatie tussen klachten, emoties en het brein.

Op basis van de wetenschappelijke literatuur en zijn eigen praktijkervaring ontwikkelde hij de Limbische Verklaring: de theorie waarop Stressortherapie is gebaseerd.

Het limbische systeem is een belangrijk onderdeel van de hersenen dat betrokken is bij veel processen die bepalen hoe we ons voelen en functioneren. Het speelt onder andere een rol bij stressverwerking, pijnregulatie, energie, aandacht, geheugen en verschillende automatische lichaamsfuncties.

Juist omdat het limbische systeem zoveel verschillende processen aanstuurt, kan een verstoring binnen dit systeem zich op veel verschillende manieren uiten.

Wanneer onbewust onderdrukte emoties langdurig invloed hebben op dit systeem, kunnen er limbische disfuncties ontstaan, oftewel; klachten.

Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in aanhoudende pijn, allergieën, huidklachten, vermoeidheid, overprikkeling, angst, spanningsklachten, concentratieproblemen of darmproblemen.

De klachten ontstaan dus niet omdat ze “tussen je oren zitten”. Ze zijn echt.

Waarom juist onderdrukte emoties?

Emoties zijn een normaal onderdeel van het leven. Ze geven informatie over wat belangrijk voor ons is en helpen ons reageren op onze omgeving.

Maar wanneer bepaalde emoties te overweldigend, pijnlijk of onveilig voelen, kan het brein leren om deze gevoelens minder bewust toe te laten.

Misschien leer je om altijd sterk te zijn. Om geen ruimte in te nemen. Om jezelf aan te passen. Om conflicten te vermijden of je eigen behoeften op de achtergrond te zetten.

Op korte termijn kan dat helpen, maar wanneer deze patronen jarenlang blijven bestaan, kan het zijn dat je steeds verder verwijderd raakt van wat je zelf voelt en nodig hebt.

Binnen Stressortherapie kijken we daarom niet alleen naar de klachten, maar juist naar de emotionele processen en patronen die hieronder schuilgaan.

Herstel gaat verder dan begrijpen

Inzicht is een belangrijk onderdeel van herstel. Begrijpen hoe klachten ontstaan en de angst daarvoor wegnemen, kan al veel veranderen.

Maar herstel gaat verder dan alleen kennis opdoen.

Het gaat ook over leren voelen wat er in jezelf speelt. Ruimte maken voor emoties die misschien lang geen plek hebben gehad. Patronen herkennen die ooit helpend waren, maar je nu beperken.

En stap voor stap opnieuw ervaren dat je lichaam veilig is en dat er weer ruimte mag komen voor leven.

Niet alleen minder bezig zijn met klachten, maar weer keuzes kunnen maken vanuit vertrouwen. Dingen doen die belangrijk voor je zijn. Jezelf beter leren kennen en steeds meer leven vanuit verbinding met jezelf.